Cùng sử dụng một công cụ AI, vì sao có junior ngày càng nâng cao năng lực, trong khi người khác lại không có nhiều tiến bộ?
Đó là câu hỏi mà anh Trần Phú Huy, Tech Leader tại ZIGExN VeNtura với 10 năm kinh nghiệm phát triển phần mềm và đang dẫn dắt kỹ thuật cho 2 team, đặt ra trong phần 5 - phần cuối cùng của TechTalk #1 "Engineering the AI Era" lần này. Anh không nhìn AI từ góc độ người dùng, mà từ góc độ của người review code, người trực tiếp đọc lại từng dòng mà junior viết ra.
"Có người dùng AI để làm việc nhanh hơn, và đồng thời năng lực của họ cũng tăng lên. Ngược lại, có người dùng AI chủ yếu để hoàn thành công việc nhanh, nhưng sau một thời gian thì bản thân vẫn không tiến bộ nhiều, và bắt đầu lo lắng: AI sắp thay thế mình rồi," anh Huy chia sẻ.
Đó cũng là bài học mà anh muốn gửi đến các bạn sinh viên sắp bước vào nghề. Thước đo năng lực không nằm ở tần suất sử dụng AI, mà nằm ở việc trình độ kỹ sư của bạn có được cải thiện sau mỗi lần sử dụng hay không.
Góc nhìn của người review code
Khi còn đi học, phần lớn chúng ta tập trung vào một mục tiêu duy nhất: làm sao để code chạy được và hoàn thành bài tập. Nhưng khi bước vào môi trường làm việc thực tế, cách một kỹ sư suy nghĩ về code và giải quyết vấn đề có thêm rất nhiều lớp khác và người review code chính là người nhìn thấy rõ nhất những lớp đó.
Theo anh Huy, dùng AI không có nghĩa là sao chép code rồi dùng luôn. Điều quan trọng là người viết có hiểu code hay không, có biết tại sao AI đưa ra cách làm đó và cách làm đó có thực sự phù hợp với dự án hay không.
“Khi review code, nếu bạn hiểu code đang làm gì, tại sao AI lại đề xuất cách viết này và những rủi ro có thể xảy ra, thì bạn đang dùng AI để hỗ trợ mình phát triển. Ngược lại, nếu bạn không hiểu code và chỉ nói “AI viết đoạn này, tôi cũng không rõ nó hoạt động thế nào”, thì AI không còn là công cụ hỗ trợ nữa, nó đang làm thay công việc của bạn.”
Đây cũng chính là ranh giới giữa hai kiểu junior mà anh Huy nhắc tới ở đầu bài: một bên dùng AI như một công cụ để học, một bên để AI thay mình suy nghĩ.
3 dấu hiệu của một người đang phát triển tốt với AI
Theo góc nhìn của anh Huy, một người đang phát triển tốt với AI thường có 3 đặc điểm.
- Thứ nhất, học nhanh hơn và giải quyết được những vấn đề khó hơn.
- Hãy dùng AI như một đường tắt để rút ngắn thời gian tiếp cận một lĩnh vực hoàn toàn mới, ví dụ như setup cơ chế giám sát và cảnh báo, thay vì tự tìm hiểu từ đầu. Chúng ta có thể sử dụng AI để nắm khái niệm và best practice, sau đó tự điều chỉnh, verify lại theo bối cảnh thực tế của dự án.
- Như vậy, AI đã giúp chúng ta nhanh chóng bước vào một lĩnh vực mà trước đó chưa có kinh nghiệm.
- Thứ hai, hiểu code thay vì chỉ sao chép rồi dùng.
- Khi review, bạn phải giải thích được vì sao AI đưa ra cách làm đó, cùng với những rủi ro đi kèm và làm chủ đoạn code.
- Thứ ba, dùng thời gian tiết kiệm được để nâng cao năng lực, thay vì chỉ để làm việc nhanh hơn.
- Nếu chỉ copy/paste mà không hiểu bản chất, công việc trước mắt vẫn có thể hoàn thành đúng hạn, nhưng năng lực của bạn dừng lại ở đó. Theo thời gian, công việc được giao ngày càng đa dạng và phức tạp hơn, trong khi bạn vẫn chỉ xử lý tốt đúng những dạng việc quen thuộc.
AI là đòn bẩy, không phải người làm thay mình
Được hỏi làm sao để phát triển tốt với sự hỗ trợ của AI, anh Huy chia sẻ cách anh nhìn nhận AI: như một đòn bẩy, giúp mình làm được nhiều việc hơn trong cùng một khoảng thời gian, chứ không phải một người làm thay mình.
Anh Huy mô tả quá trình này thành bốn bước:
- Tăng năng suất. AI giúp viết code, tìm hiểu một library, tạo test case, debug một vấn đề, hoặc hỗ trợ nghiên cứu nhanh hơn.
- Tiết kiệm thời gian không phải là mục tiêu cuối cùng. Nếu AI giúp bạn làm việc nhanh hơn nhưng thời gian tiết kiệm được chỉ để nghỉ ngơi, thì bạn mới chỉ tận dụng AI để tăng năng suất.
- Học và giải quyết những vấn đề khó hơn. Đây là bước quan trọng nhất, theo anh Huy. Thay vì chỉ dùng AI để tạo một đoạn code CRUD, bạn có thể dùng thời gian tiết kiệm được để tìm hiểu tại sao một API đang chậm, tại sao database query có vấn đề, hoặc làm thế nào để hệ thống scale tốt hơn.
- Phát triển nhanh. AI không chỉ giúp bạn hoàn thành công việc hiện tại, mà giúp bạn có thêm kiến thức và kinh nghiệm để xử lý những công việc khó hơn trong tương lai.
Thích ứng, tận dụng, phát triển
Anh Huy Trần tóm gọn cách tiếp cận AI bền vững nhất trong ba từ: thích ứng - tận dụng - phát triển.
Đầu tiên, thích ứng với AI bằng cách đưa nó vào công việc hằng ngày. Sau đó, tận dụng AI cho những việc như nghiên cứu, phân tích, debug, lên ý tưởng hay học kiến thức mới. Nhưng quan trọng nhất vẫn là phát triển: lấy phần thời gian AI giúp tiết kiệm được để đầu tư ngược lại vào bản thân, không chỉ về mặt kỹ thuật mà cả tư duy và kỹ năng mềm.
"Đó mới là cách sử dụng AI bền vững nhất".
Cuối phần chia sẻ, anh Huy đúc kết lại điều mà anh muốn nhắn gửi nhất:
"AI không phải để làm thay mình, mà để giúp mình giỏi hơn. Nếu dùng AI càng nhiều nhưng bản thân không tiến bộ, thì cần phải xem lại mình đã sử dụng AI đúng cách chưa."
Phần 5 khép lại chuỗi TechTalk #1 "Engineering the AI Era"
Playbook đúng, Good Context chuẩn, qua được buổi review với mentor, tất cả chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở chính điều anh Huy vừa chia sẻ: sau mỗi lần dùng AI, năng lực của bạn có thực sự tăng lên hay không.
Theo dõi https://zigexn.vn/blogs và các kênh truyền thông chính thức của ZIGExN VeNtura để không bỏ lỡ các chuỗi TechTalk tiếp theo của ZIGExN VeNtura.
